Ternaard en omgeving

TERNAARD een dorp in Dongeradeel

In de Fuldalijst, gedateerd in de tweede helft van de achtste eeuw, komen we voor het eerst de naam van het dorp tegen: Tunuwerden. Later worden ook o.a. de namen Tununfurt, Tunawert, Thunewerd, Tonnaard en Tennaard gebruikt. Met 'furt' en 'wert(d)' wordt 'wierde - terp' bedoeld. Tunun heeft mogelijk te maken met de naam van de goden: Thor of Odin.

In Ternaard is een buurtsupermarkt, een prima slagerij die de nodige medailles heeft gewonnen voor o.a. de lekkerste gehaktbal van Nederland, een huisartsenpraktijk, een gezondheidscentrum, een homeopatische praktijk en een gerenommeerd hotel-restaurant: 'De Waard van Ternaard'. Rijwielen kunnen worden gehuurd bij de plaatselijke rijwielzaak.

De laatgotische, voormalige Ned. Hervormde Kerk, stamt uit de 16e eeuw. Deze kerk heeft een fraai 17e-eeuws interieur met een van oorsprong Baderorgel, sinds 1864 een Van Damorgel. De vroegere Doopsgezinde Kerk heeft een woonbestemming gekregen. De van oorsprong Gereformeerde Kerk uit 1921 is een ontwerp van Ane Nauta. Op zondag is er een kerkdienst in de Grutte Tsjerke om 09.30 uur. 

Ternaard is met een inwoneraantal van rond de 1500 een van de grotere dorpen van de Gemeente Dongeradeel. Vroeger was Ternaard de hoofdplaats van de Gemeente West-dongeradeel. Het gemeentehuis stond dan ook in Ternaard. Het staat er nog, maar is verdeeld in drie woonapartementen. Bij de gemeenteljke herindeling in de provincie Fryslân in 1984 is Westdongeradeel samengevoegd met Oostdongeradeel en Dokkum. Ze vormen samen de Gemeente Dongeradeel.

Wie Ternaard zegt, zegt ook Bostulp. De Bostulp, in het Fries de Wylde Tulp, is de be-kendste stinzenplant van Ternaard en werd in een krantenartikel uitvoerig beschreven. Daarnaast wordt de tulp genoemd in het gerenommeerde tijdschrift 'De Levende Natuur' en in 'Stinzenflora van Fryslân', geschreven met medewerking van o.a. de Friese bioloog: Douwe T.E. van der Ploeg. De tulp bloeit in april/mei en verspreidt een heerlijke geur. In de Middeleeuwen namen edelen (Kruisridders?) bolletjes van deze plant mee uit o.a. Turkije, plantten die in de tuin rond hun stins en lieten ze verwilderen. Vanwege de plek dus 'Stinzenplant'. de belangrijkste vindplaats is het kerkhof rond de PKN-kerk in het centrum van Ternaard. Daarnaast vinden we ook veel van deze tulpen binnen de bebouwde kom langs de Stasjonswei en buiten de bebouwde kom langs de Nesserwei. Op het kerkhof vinden we nog een andere stinzenplant: de Geknikte Vogelmelk met wit-groene bloemen. Stinzenplanten zijn beschermd en de plekken waar ze staan, mogen dan ook niet eerder gemaaid worden dan wanneer de bladeren verdorren.       

Op dit kerkhof staat ook nog een prachtige oude Goudes. De leeftijd is ongeveer 150 jaar. In de herfst vallen de goudgele bladeren van die machtige boom zeker op! Ternaard kent nog meer oude bomen, zoals de Kastanjeboom voor de kerk en een mooie oude Rode Beuk in het plantsoen. Ook staat, als onderdeel van het monument voor de gevallenen, een Linde, die geplant is ter gelegenheid van het huwelijk van Prinses Juliana en Prins Bernard (1937). In de pastorietuin staat ook nog een Ruwe Iep, die op leeftijd is. Als u om het sportveld wandelt, komt u veel gewone Es, Spaanse Aak en Zwarte Els tegen. Het zijn bomen die de zoute zeewind kunnen verdragen. In de jaren vijftig stonden er niet zoveel bomen als nu. Omdat de bomen een bepaalde hoogte hebben bereikt, komen er nu ook echte bosvogels voor in het dorp . Denk maar aan de Vlaamse Gaai en Grote Bonte Specht.

Er zijn nog meer bijzondere planten te vinden in Ternaard, zoals de Muurvaren en Groot Streepzaad. De muurvaren groeit aan de gevel van een huis aan de Fiskbuorsterwei en Groot Streepzaad is in overvloed te vinden langs de weg van Fiskbuorren naar Holwerd. Deze bloem lijkt een beetje op de paardenbloem. In de Ternaarderpolder bij Fiskbuorren ligt de eendenkooi, daterend van rond het jaar 1600. In de kooi worden nog eenden geringd en is daarom gesloten voor het publiek. Incidenteel zijn er excursies mogelijk. Heel opvallend in de kooi zijn de Judasoren, paddestoelen die aan de Vlier groeien. Ook vinden we er de beschermde Wijngaardslak.

Even ten noorden van Ternaard ligt het gebied dat 'It Skoar' wordt genoemd. Een heel toepas-selijke naam, want de naam betekent kwelder, schor, oever. Het is de grens tussen de Waddenzee en het land. De zuidkant is landbouwgebied en de noordkant waddengebied, gescheiden door een acht meter hoge zeedijk. Het gebied is zeer geschikt voor een heerlijke wandeling. In de zomer loopt op de kwelder jongvee te grazen. De kwelder is afgescheiden van de Waddenzee door een lage zomerdijk. Bij een fikse storm wordt dit gebied door de zee overspoeld. Langs het vloedmerk zijn allerlei interessante voorwerpen te vinden, zoals schelpen in velerlei soorten en schedeltjes van vogels. Aan het begin van de strekdam met bazaltkeien (de Bolstiennen Daam) liggen miljoenen kleine Wadslakjes. Ook vinden wij er Nonnetjes, Kokkels, Mossels en niet te vergeten Krabben. Er staan allerlei zoutminnende planten, zoals Zeekraal, Zeealsem en Engels Gras. Zeekraal proeft zout door het zeewater en staat op de menukaart van vele restaurants, Zeealsem ruikt sterk en Engels Gras heeft mooie roze bloemetjes. Zeealsem werd vroeger mottenkruid genoemd, omdat de plant tussen de wollen dekens werd gelegd. Door de geur werden de motten verdreven en de wol niet aangetast.

Sinds 26 juni 2009 staan het Nederlandse en Duitse deel van de Waddenzee op de UNESCO werelderfgoedlijst. Het is, wat betreft de fauna, de 'rijkste' zee. Het vormt het grootste getijdengebied ter wereld met een oppervlakte van 10.000 km². Twee keer per dag valt 4.000 km² waddenplaat droog. Het is een bewegend natuurlijk landschap, al 16.000 jaar lang. Enorm boeiend voor natuurliefhebbers, maar niet alleen voor hen!

Activiteit op Het Groene Hart


Recensies

  • Het huisje beviel ons erg goed. Normaal ben ik niet iemand die op dit soort sites zijn mening geeft, maar aangezien de eigenaar mij een verzoek per email stuurde om een stukje te schrijven heb ik dat maar gedaan. Het huisje centraal in het dorp. Het huisje ziet er van binnen goed uit, alles is aanwezig om prima een vakantie huis door te kunnen komen. Hiernaast goed geholpen. Mijn man en ik komen graag nog eens terug.
    Nelly Kunst
  • Wij zijn in december 2012 een, te korte, week naar Friesland gegaan en waren toen bewoners van het "huisje 25". Het fijne contact met het groene-hart was zeer prettig verlopen. Zelfs in de winterperiode is Ternaard en omgeving Ternaard echt de moeite waard. De stad Dokkum is op fietsafstand te berijden.
    Jan Roorda
  • Uitstekende lokatie van waaruit je heerlijk kunt fietsen, wandelen of wadlopen. Heerlijk rustig in dorpse atmosfeer. Huisjes zijn zeer netje ingericht en schoon, bovendien van alle comfort voorzien incl. wasmachine!
    Familie J. Bergstra
Laat een recensie achter

Afbeeldingen van de activiteiten